Ny Ranomaso sy ny Herin’ny Reny

Image
  Nandalo tsikelikely ny rivotra tao amin’ny efitrano fianarana, toy ny feon’ny fahanginana alohan’ny tafiotra. Ny mpianatra rehetra dia nijanona tsy nihetsika, ny mason’izy ireo nifandimby nijery an’i Elena, avy eo an-dreniny — vehivavy iray tsy niresaka be, fa ny fijeriny irery dia efa toy ny baiko avy any ambony. Tsy niteny i Laura tamin’ny voalohany. Nanatona fotsiny izy, niondrika kely, nikasika ny lohan’i Elena, ary nitsapa ny volony tapaka. Nahatsapa ny zanany mikipy sy mivandravandra, tsy noho ny fanaintainana, fa noho ny fahamenarana lalina . — Anaka, hoy izy tamim-pahanginana, tsy ny volo no manome anao hasina, fa ny fomba itondranao ny tenanao. Saingy izao nataon’izy ireo izao… tsy tokony havelantsika fotsiny. Nitsangana i Laura, nijery mivantana ny mpampianatra. Ny masony tsy nitabataba, fa nitondra loza mangina . — Aiza ny talen’ny sekoly? hoy izy tamin’ny feo mangina, nefa nifanindry tamin’ny herin’ny didy. Nitsangana tampoka ilay mpampianatra, miezaka ni...

Ny Marina Nafenin’i Don Arturo

 

Nandritra ny segondra vitsivitsy dia tsy nisy niteny tao amin’ilay fivarotana. Nihitsoka toy ny fotoana mihitsy ny rivotra. Nijery an’i Mateo i Don Arturo, nihozongozona kely, toy ny olona mbola tsy mino izay hitany eo anoloany.
“Andriamanitra ô… Mateo Ramírez ve ianao?” hoy izy tamin’ny feo nisy fihovitrovitra.

Nangina i Mateo, somary gaga. Tsy fantany io lehilahy tsara akanjo io.
“Eny… fa ahoana no ahafantaranao ahy, señor?”

Nisento lalina i Don Arturo, nitodika tamin’ireo mpiasa mbola nitsangana toy ny sary.
“Aoka isika rehetra hihaino. Ity lehilahy ity dia tsy olona toy ny rehetra. Raha misy olona tokony hanana toerana eto amin’ity fivarotana ity, dia izy.”

Nifampijery ireo mpivarotra, tsy azony izay tian’ilay tompony holazaina.
Niondrika i Don Arturo, nanatona an’i Mateo sy ilay zazavavy kely mbola nitazona mafy ny tanan-drainy.
Niondrika izy, mitovy amin’ny olona manaja olona ambony aminy, dia niteny tamim-pahendrena sy fihetseham-po:

“Tamin’ny taona 1995, nisy lehilahy iray niasa ho mpiambina tany amin’ny orinasa kely nataoko. Niasa andro aman’alina, tsy nitaraina, na dia ny volany aza tsy ampy akory ho an’ny zanany kely. Izy no nitahiry ny vola tamin’ny karama kely mba hahafahako manomboka ity orinasako ity… satria tamin’izany fotoana izany, izaho dia tsy nanan-kery ara-bola. Tsy nisy olona nino ahy. Fa izy… izy no nino.”

Nampitony ny vahoaka ny feony. Nitsahatra nitsiky ireo mpivarotra; ny sasany nanomboka niondrika tamim-pahamenarana.

“Izy io,” hoy i Don Arturo sady nanondro an’i Mateo, “izy no navelako tsy nahafantatra fa tamin’ny volany sy ny asany, no niorenan’ny nofiko. Tsy niverina naneho fisaorana aho hatramin’izay. Ary indro izao, rehefa tonga eto izy amin’ny endriny tsotra, miaraka amin’ny zanany, dia ireo tokony ho vavolombelon’ny fahatsorampony indray no nitsaratsara azy.”

Nangina tanteraka ny efitrano. Nandritra izany, niondrika ny lohan’i Mateo, feno fangidiana sy fahamalinana.
“Tadidiko izao,” hoy izy tamim-pahanginana. “Ianao ilay tovolahy nitady vola hanaovana orinasa kely tamin’ny metaly sy vera. Nampindramiko izay kely nananako, satria hitako fa nitady tamin’ny fo ianao.”
“Eny,” hoy i Don Arturo, “ary tamin’io no nanombohako. Raha tsy nisy ianao, tsy ho nisy ity fivarotana ity, na ny fananako ankehitriny.”

Nihena ny mason’ireo mpiasa, menatra tanteraka.
Nodimandrin’i Don Arturo tamin’ny fihetseham-po ny feony, dia nanampy hoe:
“Tsy fantatrao angamba, fa nitady anao aho nandritra ny taona maro, saingy tsy nisy olona nahalala izay nalehanao. Ary izao, ny lanitra mihitsy no nitarika anao ho eto indray.”

Fahatsiarovana sy Famelana

Nijoro teo i Mateo, tsy nahavita miteny. Ny mason’i Lupita feno fahagagana, nijery an’ilay lehilahy tsara akanjo toy ny mitady tantara mahagaga.
“Tsy nampoiziko izany,” hoy i Mateo tamim-pahanginana. “Tsy nanao afa-tsy izay tsapako ho marina aho.”

Niondrika i Don Arturo, nametaka tanana tamin’ny sorony.
“Ny fahatsaran’ny fonao no nanova ny fiainanay maro. Ary izao, avelao aho hanova ny anao.”

Nitodika tamin’ireo mpiasa izy, niteny tamim-pahendrena sy tsy faly:
“Ireo teny nambarànareo teo, ireo fanesoana, dia ho tsaroako tsara. Amin’izao dia tsy mitady olona hanadio ny fiainany aho, fa olona hanadio ny fony. Raha mbola miasa eto ianareo, dia mianara manaja ny olon-tsotra — satria tsy fantatrareo akory izay tantara mitondra azy ireo ho eto.”

Nitaraina tamim-pahamenarana ireo mpivarotra, ny iray aza nitomany.
Don Arturo dia nanatona an’i Lupita, niantsampy tamim-pitiavana:
“Ary ianao, kely, hoy ve ianao hoe tsingerin-taona nahaterahanao androany?”
“Eny, señor,” hoy izy tamin’ny tsiky menatra.
“Dia tianao ve raha manome anao zavatra kely aho?”

Nanintona ny tànan-drainy i Lupita, toy ny manontany amin’ny maso raha azo ekena izany.
Nitsiky i Mateo, sady niondrika:
“Tsy mila zavatra lafo izy, señor. Nahafaly azy ihany ny nahita zavatra tsara.”
“Tsy zavatra lafo akory,” hoy i Don Arturo, “fa fahatsiarovana.”

Nitarika azy ireo izy nankany amin’ny faritra iray tao amin’ny fivarotana, namoaka boaty kely nisy fehin-tànana volafotsy, misy famantaranandro kely eo afovoany.
“Ity,” hoy izy, “no famantarana izay nolazain’ny reniko tamiko fahiny: ny fahatsaran-toetra dia toy ny metaly tsara — tsy mihasimba, na dia latsaka anaty fotaka aza.”

Nentiny nanolo-tena izany ho an’i Lupita.
“Izao, rehefa mitombo ianao, dia tsarovy fa nisy andro nisy olona nihomehy anao. Saingy aza malahelo, satria amin’ny farany, ny fonao no volamena tena izy.”

Ny Fampihavanana

Nitsangana teo i Mateo, mbola somary tsy nino.
“Don Arturo… tsy fantatro izay tokony hataoko haneho fisaorana.”
“Ataovy toy izao,” hoy ny tompony, “miverena rahampitso. Mila olona toy anao aho. Ny olona mitondra fiainana sy fahatsiarovana, tsy ny olona mitondra akanjo tsara.”

Nijanona tsy nahateny i Mateo, ny ranomaso efa teo am-bavan’ny masony.
“Mba asa ve izany, señor?”
“Eny. Asa, sy fitiavana, sy fanekena. Hanomboka eo amin’ny lohany ianao, amin’ny toerana izay azonao hanova ny fomba fisainan’ny tanora eto amin’ity toeram-pivarotana ity.”

Nitsiky i Mateo, nikitika ny tànan’i Lupita.
“Henonao ve, anaka? Hanampy ahy amin’ny asako vaovao ianao.”
“Eny, papa!” hoy ilay zaza, nitso-drano tamim-pifaliana.

Taona Vitsy Tatỳ Aoriana

Nandalo taona telo.
I Mateo dia lasa lehiben’ny fizarana fandraisana olona sy fanabeazana ny mpiasa vaovao tao amin’ilay fivarotana lafo vidy.
Ny fahatsorampony, ny fahendreny, sy ny tantarany dia nianatra tamin’ny rehetra tao.
Natsangana tao amin’ny vavahadin’ny fivarotana ny takelaka kely misy soratra hoe:
“Aza mitsara amin’ny akanjo — fa amin’ny fo.”

Nanjary toerana feno hafanana ny fivarotana, tsy toy ny teo aloha intsony.
Ary i Don Arturo, rehefa nisotro ronono, dia nanome an’i Mateo ny andraikitry ny fitantanana tanteraka.

Ny anaran’ny fivarotana dia niova koa:
“Boutique Lupita.”

Nomeny anaran’ny zanany vavy izany, ho fahatsiarovana ilay andro nahatsapa ho voahosihosy izy ireo, nefa lasa andro nanova ny fiainany.

Fifampitafiana farany

Indray andro, niverina tao amin’ilay fivarotana iray amin’ireo mpivarotra taloha izay nampijalijaly azy. Zokiolona izy izao, mitondra valopy kely.
“Andriamatoa Mateo,” hoy izy, “te-hiala tsiny aho. Nanao ratsy be aho tamin’izany. Tsy takatro tamin’izany fotoana izany ny zavatra nisy tao amin’ny masonao.”
Nitsiky i Mateo, nitsotra tanana taminy.
“Ny olona rehetra afaka mianatra,” hoy izy. “Ary izay mankaty amintsika amin’ny fo madio, dia efa namela ny helony ny tenany.”

Nandao ranomaso ilay vehivavy, niondrika tamim-panetren-tena.

Famaranana: Ny Fitiavana Tena Harena

Taona maro taty aoriana, nisy mpanao gazety nanao lahatsoratra momba an’i Mateo Ramírez sy ny fivarotana “Boutique Lupita.”
Nosoratany tao hoe:
“Indraindray, ny tantara mahafinaritra indrindra dia tsy hita amin’ny boky, fa amin’ny fo sy ny fahatsapana tsara an’ny olona iray izay nitsangana na dia teo aza ny fanesoana sy ny henatra.”

Nipetraka teo amin’ny fitaratra lehibe i Mateo, nijery ny arabe feno olona mandalo.
Nijoro teo akaikiny i Lupita, efa tanora sady manampy azy amin’ny fitantanana.
“Papa,” hoy izy tamin’ny tsiky, “tsy azoko an-tsaina hoe ahoana raha tsy niditra tamin’io fivarotana io isika tamin’iny andro iny.”
“Izay no antsoin’ny fiainana hoe fahagagana, anaka,” hoy i Mateo.
“Ny fahatsaram-po kely indraindray dia manova fiainana iray manontolo.”

Nijery ny lanitra izy roa, ary toy ny re tamim-pahanginana ny feon’ny rivotra mitondra hafatra avy any ambony:
“Tandremo foana ny fanahy tsara, satria izy no fivarotana tena sarobidy indrindra.”

Farany.

 
 

Comments

Popular posts from this blog

Una Stubbs: Keeping Up Appearances and Sherlock actress dies aged 84

Josephine Tewson: Keeping Up Appearances actress dies at 91

Actor Terrence Hardiman who played The Keeping Up Appearnces in hit CBBC show dies aged 86